Daily Dutch

Muziek: Als zij langs loopt - Flinke Namen

Video

Irritant genoeg mag onderstaande video niet ingebed worden in andere websites. Ik wil 'm je toch niet onthouden. Het is een vrolijk plaatje met eenvoudige Nederlandse teksten. De uitspraak is met licht Amsterdams accent.

Eten: Wat is stamppot?

Video

Audio

Tekst

R: Margie, hallo.
M: Ja, hallo.
R: Een lastige vraag misschien: wat is stamppot?
M: Stamppot? Dat is helemaal geen lastige vraag.
M: Stamppot is... aardappelen, gekookt, en dan helemaal fijn gestampt met een beetje melk en een beetje boter. Dat is eigenlijk gewoon aardappelpuree.
M: Maar als je daar dan nog een groente bij doet, zoals bijvoorbeeld wortel. Als je wortel [en ui] met aardappelpuree doet, dan heet dat "hutspot". Dat is een soort stamppot.
M: Je kan ook boerenkoolstamppot [maken]. Dan heb je dus aardappelpuree met boerenkool, en dat meng je dan helemaal door elkaar heen.
R: Mmmm
M: Je kan ook andijviestamppot [maken], zuurkool...
R: Maar, een stamppot broccoli?
M: Ja, dat kan natuurlijk wel, maar dat is niet echt gebruikelijk. Dat is niet een traditioneel Nederlands gerecht. De stamppot is wel echt Hollands eten.
M: En dan heb je vaak een bord stamppot en dan met een worst.
R: Okee, dus het is aardappel met groente boter en een beetje melk, gemengd.
M: Gemend helemaal.
R: En dat is het.
M: Dat is het.

Extra

Foto: Een bord andijviestamppot.

Foto van Amy in Holland via Flickr

Taal: Lastige werkwoordvervoegingen - Patrick Kicken

Vandaag een voordracht van Patrick Kicken, een Nederlandse radio DJ, over onregelmatige werkwoorden. Zijn verhaal is enkel te volgen wanneer je de Nederlandse taal erg goed begrijpt!

Video

Tekst

Nederlands is voor buitenlanders moeilijk te leren, maar weet je ook waarom?
Na het lezen van onderstaand gedicht is het je vast duidelijk.

Men spreekt van één lot, en verschillende loten,
maar 't meervoud van pot is natuurlijk geen poten.
Zo zegt men ook altijd één vat en twee vaten,
maar zou je ook zeggen: één kat en twee katen?

Laatst ging ik vliegen, dus zeg ik vloog.
Maar zeg nou bij wiegen beslist niet: ik woog,
want woog is nog altijd afkomstig van wegen,
maar is dan 'ik voog' een vervoeging van vegen?

Wat hoort er bij 'zoeken'? Jazeker, ik zocht,
en zegt u bij vloeken dus logisch: ik vlocht?
Welnee, want vlocht komt van vlechten.
En toch is ik 'hocht'niet afkomstig van hechten.

En bij lopen hoort liep, maar bij kopen geen kiep.
En evenmin zegt men bij slopen 'ik sliep'.
Want sliep moet je weten, dat komt weer van slapen.
Maar fout is natuurlijk 'ik riep' bij het rapen.

Want riep komt van roepen. Ik hoop dat je 't weet
en dat je die kronkels beslist niet vergeet.
Dus: kwam ik je roepen, dan zeg ik 'ik riep'.
Nu denk je: van snoepen, dat wordt dan 'ik sniep'?

Alweer mis, maar je weet beslist,
dat ried komt van raden, ik denk dat je 't wist.
Komt bied dan van baden? Welnee, dat wordt bood.
En toch volgt na wieden beslist niet 'ik wood'.

'Ik gaf' hoort bij geven, maar 'ik laf' niet bij leven.
Dat is bijna zo dom als 'ik waf' hoort bij weven.
Zo zegt men: wij drinken en hebben gedronken.
Maar echt niet: wij hinken en hebben gehonken.

't Is moeilijk, maar weet je: van weten komt wist,
maar hoort bij vergeten hoe logisch vergist?
Juist niet, zul je zeggen, dat komt van vergissen.
En wat is nu goed? Je moet 't zelf maar beslissen:

hoort bij slaan nu: ik sloeg, ik slig, of ik slond?
Want bij gaan hoort: ik ging, niet ik goeg of ik gond.
En noem je een mannetjesrat nu een rater?
Dat geldt toch alleen bij een kat en een kater.

Je ziet; onze taal, beste dames en heren, is net als ik zei, best moeilijk te leren!

Divers: Het vertrek van de laatste marrokaan uit Nederland - Munt.nu

Vandaag een filmpje van het mysterieuze Munt.nl

Video

Tekst

Emotionele taferelen in Nederlandse dorpen en steden bij het vertrek van Marokkaanse vrienden, kennissen en buren. De afgelopen weken hebben honderdduizenden Marokkaanse Nederlanders hun koffers gepakt en koers gezet richting het zuiden. Wij spraken op Schiphol de laatste Marokkaan en vroegen hem wat Nederland gaat missen nu alle Marokkanen weg zijn.

"Nou, Nederland gaat heel veel  missen! Heeft u de film 'Kop of Munt' al gezien? Beter kan ik het niet zeggen <namelijk>."

De film Kop of Munt is gisteren verschenen en te bekijken op munt.nu. Deze film over het vertrek van alle Marokkaanse Nederlanders heeft al tot veel reacties geleid. Wij vroegen of dit het laatste zal zijn wat we van de voormalig Marokkaanse Nederlanders gaan horen.

"…. Sorry, ik moet gaan anders mis ik mijn vliegtuig."

Hier moesten we het interview met de laatste Marokkaan beëindigen. Voor een kijkje in zijn leven kunt u kijken op munt.nu. De laatste Marokkaan heeft Nederland nu echt verlaten.

Extra

• De volledige korte film: Kop of Munt (8 minuten 39 seconden)
  In Kop of Munt wordt de dag geschetst waarop Marokkanen Nederland massaal verlaten.

Divers: Tip #29 Spreken versus zwijgen - Grrr

Video

Audio

Tekst

"Nog een tip uit het boek Grrr - conflictbeheersing in 75 lessen.

Tip nummer 29: Spreken versus zwijgen.

Stilte is een van de sterkste wapens in onderhandelingen. Luister meer dan je praat en laat stiltes vallen.
De tegenpartij praat dan uit ongemak misschien zijn mond voorbij. Bovendien, wat je niet zegt kan ook niet tegen je gebruikt worden."

Extra

• Interview met Arnoud Bourdrez over zijn boek en denkwijze (gevorderd Nederlands!)

Divers: Tip #23 Bedenk wat je niet gaat zeggen - Grrr

Video

Audio

Tekst

"Hallo, een tip uit het boek Grrr - conflictbeheersing in 75 lessen van Aernoud Bourdrez [...]

Tip nummer 23: Bedenk wat je niet gaat zeggen.

Vooraf bedenken wat je gaat zeggen: dat is nuttig.
Vooraf bedenken wat je niet gaat zeggen: dat is cruciaal.
En toch iets zeggen wat je niet had moeten zeggen: is fataal."

Extra

• Interview met Arnoud Bourdrez over zijn boek en denkwijze (gevorderd Nederlands!)

Muziek: Slaap lekker (fantastig toch) - Diggy Dex ft. Eva de Roovere

Video

Rustige Nederhop met een Vlaamsch tintje.

Tekst

Slaap lekker ding want jij is lastig,
Nog meer jij is fantastig toch…

Is wat ik zei tegen haar…

Ik had een tijdje niks te doen,
Het was vroeg in het seizoen, zo van alles mag en niks moet
Je weet wat ze zeggen als je nergens zoekt,
Precies dan komt geluk ineens vanzelf naar je toe,
Een hoefijzer om een klavertje vier, dagen als die
zijn schaars, dus klagen we niet ,niet hier
allemaal goed, zoekend naar vertier,
moeven naar een plekje in de vaste kroeg, vanaf hier
Ik kende haar via via, zij mij via ook,
had zoiets van we zien wel hoe het loopt na wat tequila, laatste ronde, tijd om te vertrekken
stuurde op weg naar huis nog een berichtje: slaap lekker

Slaap lekker ding want jij is lastig,
Nog meer jij is fantastig toch…

Is wat ik zei tegen haar dus

Slaap lekker ding want jij is lastig,
Nog meer jij is fantastig toch…

Is wat ik zei tegen haar

Die dagen daarna met S-M-S gevuld
Heen bericht, terug bericht, geen bericht?, shit
In spanning aan het wachten op het geluid van de (pling)
Het zat snor maar ik wou de vlag niet uithangen nee
Ben verre van een player, dus speelde het op safe
Vroeg om een eerste date, ergens in een pittoresk cafe,
Zo gezegd kwam ze rustig aangewandeld
een overduidelijk geval van elegantie
De tijd trok zich vrij weinig aan van ons
Tot de tent sloot en ik zei hee ik zie je later nog
Ze lachte naar me en zei ik wil nog niet vertrekken
Een paar uur later zei ik tegen haar slaap lekker

Slaap lekker ding want jij is lastig,
Nog meer jij is fantastig toch…

Is wat ik zei tegen haar dus

Slaap lekker ding want jij is lastig,
Nog meer jij is fantastig toch…

Is wat ik zei tegen haar

Die veertig dagen die werden veertig maanden
Waarbij ik elke nacht voor het slapen gaan die zin herhaalde
Meer dan duizend keer gezegd
Gefluisterd in je oor bij me thuis of in je bed
Ik heb het klavertje van vier toen al tijden niet meer nodig
Geluk dat maak jezelf en jij mij gelukkig ook
Ik ben nog steeds onderweg naar jou, hoe de weg ook loopt
Ik weet alleen dat de weg met jou lekker loopt, echt
Dat gevoel van die avond in de kroeg is hetzelfde
Of sterker nog, nog sterker sinds april de elfde
Vanaf die laatste ronde zijn we jaren verder
En ik zeg nog steeds elke nacht sssssssst

Slaap lekker (3x)

Is wat ik zei tegen haar dus

Slaap lekker ding want jij is lastig,
Nog meer jij is fantastig toch…

Is wat ik zei tegen haar dus

Slaap lekker ding want jij is lastig,
Nog meer jij is fantastig toch…

Is wat ik zei tegen haar.

Extra

• diggydex.nl
• evaderoovere.be

Eten: Wat is een patatje oorlog?

Video

Audio

Tekst

R: Margie?
M: Ja!
R: Wat is een "patatje oorlog"?
M: Een patatje oorlog is volgens mij, maar ik ben niet zo thuis in de patatjes, een patatje - oftwel friet, het hangt ervan af waar in Nederland je woont of je "patat" zegt of "friet" - en oorlog is volgens mij: satesaus en mayonaise.
M: En satesaus heet ook wel "pindasaus".
R: Ja, en nou ga ik jou aanvullen, want gebruikelijk is het om daar rauwe ui bij te eten. Maar dat is een keuze.
M: Oh, en rauwe uitjes.
R: En je zei dat afhankelijk van waar je in Nederland woont is het "friet" of "patat", hoe bedoel je dat?
M: Nou, ik kom uit de buurt van Eindhoven en ik heb ook in Maastricht gewoond en dat is dus het zuiden van Nederland. En daar zeg je "friet"; daar zeg je echt geen "patat".
M: En hier in Den Haag en in Amsterdam zeg je patat. En - ik weet niet - jij komt uit het Noorden, wat zeg je daar?
R: Een patatje... ja. Friet is eigenlijk een beetje frans.
M: Nee, in het zuiden zeg je echt "friet". Daar zeg je echt geen patat.
R: Duidelijk, dankjewel.

Taal: Verkleinwoorden altijd onzijdig: het huisje, het appeltje

Video

Audio

Tekst

R: Margie, hallo!
M: Ja, hallo.
R: Ik heb een taalkundige kwestie.
M: Okee.
R: Je zegt "het huis", "het huisje", "het boek", "het boekje".
R: Maar... "de boom", "het boompje" en "de fiets", "het fietsje".
R: Waarom is het niet "de boompje" of "de fietsje"?
M: Omdat volgens mij alle verkleinwoorden altijd "het" zijn. Dus als je van een woord een verkleinwoord maakt, en dat doe je door d'r "je", "tje" of "pje" achter te zetten. Dat hangt van het woord af, dan wordt het automatisch altijd "het boompje", "het huisje", "het fietsje".
R: Okee, dus "de fles"...
M: "het flesje"
M: "de appel", "het appeltje". Ja, volgens mij gaat dit altijd op.
R: "het ei"
M: "het eitje". Ja, dus het maakt niet uit wat het originele (lid)woord is. Het verkleinwoord is altijd "het".
R: Dus het is nooit "de meisje"?
M: Het is nooit "de meisje", ook al hoor je dat wel vaak zeggen.

Extra

We hebben het over "bepaalde lidwoorden": de of het. Margie stelt dat wanneer een zelfstandig naamwoord verkleind wordt, dit altijd het als bepaald lidwoord heeft.

Bij het onbepaalde lidwoord: een, is er geen verandering zichtbaar: een huis, een huisje.

Mocht je er echt in willen duiken, lees dan over het Lidwoord op Wikipedia.

Taal: Wat is een stapelbed?

Video

Audio

Tekst

R: Margie wat is een stapelbed?
M: Een stapelbed!? Ehm...
M: Een stapelbed, dat zijn eigenlijk twee bedden boven op elkaar. Maar dan wel met ruimte ertussen.
M: En dat is vooral voor kinderen. Voor mensen die bijvoorbeeld maar 1 slaapkamer hebben, en ze hebben twee kinderen. Dan kunnen die kinderen bijvoorbeeld in een stapelbed.
M: Dan kan d'r eentje kan beneden slapen. En de ander gaat met een trapje naar boven en die kan dan op de bovenste matras slapen.
R: Met een trapje?
M: Ja.
R: Okee, dankjewel.
M: En kinderen vinden stapelbedden meestal heel erg leuk. En kinderen willen dan ook altijd bovenin slapen.
R: Maar kom je dan niet met je hoofd tegen het plafond?
M: Eh, nee, want zo hoog is een stapelbed nou ook weer niet. En de kamer is meestal wel hoog genoeg, dus je kan wel rechtop in een stapelbed zitten. Een kind sowieso.
R: Maar niet staan?
M: Nee, dat wordt vaak een beetje moeilijk.
R: Okee, dankjewel.

Extra

Een foto:Foto van JASPER via Flickr